retrospectives marc quirijnen

Retrospectives en ons brein

In mijn vrije tijd mag ik graag een boekje lezen. Vak gerelateerd boeit me altijd wel, maar literatuur zoals ‘De prestatiegeneratie’ en ‘De edele kunst van Not giving a f*ck’, die lekker tegen de hedendaagse consumptie en prestatie maatschappij aan trappen , spreekt me ook enorm aan. De  must haves van Yuvah Noah Harrari hebben inmiddels ook plaats genomen in mijn boekenkast. Naar aanleiding van zijn boek ‘Homo Deus’, ben ik begonnen aan ‘Ons feilbare denken’ van nobelprijs winnaar Daniel Kahleman. Hier en daar pittige kost, maar ook erg speels door de herkenbaarheid en vele praktische experimenten die voorbij komen.

Tijdens het lezen van dit boek, moest ik geregeld denken aan de wijze hoe retro’s, planning poker en dote voting georganiseerd worden. Waarom ik daar aan dacht? In het boek wordt beschreven dat ons brein verdeeld is in twee systemen, systeem 1 en systeem 2. De meeste beslissingen die je maakt, vinden plaats in systeem 1 en vinden onbewust plaats, zeg maar op de automatische piloot dan wel intuïtie. Dit gaat erg snel en kost ons geen moeite en energie. Voor complexere zaken maken we gebruik van systeem 2 wat bewust plaats vind en meer energie kost. Ergo, autorijden op een lege autoweg, systeem 1. Autorijden in een drukke stad die je niet kent, systeem 2. De som 1 + 1 oplossen, systeem 1. 17 * 24, systeem 2. Bepalen dat een man schilder is omdat hij in witte kleding en een kwast voorbij loopt, systeem 1. De hoogte van een straf bepalen op basis van een politieverslag en huidige strafblad, systeem 2.

Dit klinkt als een logische scheiding en zal voor iedereen wel herkenbaar zijn. Wat echter interessant is, is dat voordat systeem 2 aan het werk gaat, systeem 1 al wat voorwerk heeft gedaan. Daar komt bij dat systeem 2 van nature erg lui is en systeem 1 graag voor waarheid aan neemt, dan wel zwaar mee laat wegen in zijn beslissing. Zeker in het derde voorbeeld wat ik stelde, kan dit voor problemen leiden, waardoor irrelevante zaken, onbewust, te zwaar geen meewegen in een belangrijk besluit. Onze marketing vrienden maken al jaren dankbaar gebruik van deze systemen, waardoor je denkt een overwogen besluit te hebben genomen, maar voor de gek bent gehouden door marketingtrucs die je systeem 1 hebben misbruikt. Ook illusionist Victor Mids maakt hier graag gebruik van in zijn programma ‘Mindf*ck’. Laatste wat je moet weten, is dat systeem 1 gebruikt maakt van referentiekaders, zodat het snel beslissingen kan nemen.

Wat is nu de relatie met retro’s etc.? In dit soort rituelen, moet er eerst individueel nagedacht worden over input (en opschrijven), om vervolgens met de groep de individuele input te bespreken. Hierdoor kan iedereen eerst zijn eigen mening vormen, zonder te worden beïnvloed door collega’s. Echter zie je vaak gebeuren dat teams dit naar enige tijd los laten, omdat ‘we ondertussen wel weten dat we onze eigen mening moeten verkondigen’:

1.      Tijdens sprint planning worden stories direct met de hele groep, eventueel op basis van een story point ruler ingeschat.

2.      Tijdens de retrospective mag om de beurt een teamlid zijn punten benoemen, zonder dat deze eerst worden opgeschreven en verzameld.

3.      Na de retrospective worden om de beurt een teamlid gevraagd zijn of haar stem(men) uit te brengen op de voorgestelde actiepunten

Wat dus echter blijkt, is dat ons brein altijd beïnvloed wordt, door andere meningen. Je systeem 1 zal de meningen van anderen als referentiekader gebruiken en systeem 2 neemt dit over en laat het (te) zwaar meenemen in zijn besluit. Of je dit nu wilt of niet. De valkuil dat de grootste monden de grootste invloed hebben, ligt  hierdoor dus constant op loer.

Een experiment wat je eenvoudig kunt doen om deze theorie te testen, is door aan twee mensen afzonderlijk te vragen hoe oud ze denken Nelson Mandela is geworden.

Vraag aan proefkonijn 2 ‘Is Nelson Mandela ouder of jonger geworden dan 45 jaar, en hoe oud denk je dan?’.

Vraag aan proefkonijn 1 ‘Is Nelson Mandela ouder of jonger geworden dan 105 jaar, en hoe oud denk je dan?’.

De onrealistische leeftijd suggestie die je doet, zal onbewust als referentiepunt gebruikt worden waardoor persoon 1 een hogere schatting af zal geven, dan persoon 2. Vraag tot slot of jouw suggestie een rol heeft gespeeld in zijn antwoord. Nee joh, die was zo onrealistisch. Daar kon ik toch niks mee!

Als je weer een sprint planning of retrospective organiseert of bijwoont en je hecht echt waarde aan het verzamelen van alle individuele meningen in je team, denk dan aan dit verhaal en geef teamleden uitgebreid de tijd en ruimte om eerst zelf een mening te vormen en te etaleren. En doe dat vooral ook als je weer eens met een nieuw paar schoenen in je handen staat en denk zelf te hebben besloten dat het een goede koop is die je niet kunt laten liggen…

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.